Menci Clement Crnčić

1865 - 1930.

Slikar i grafičar Menci Clement Crnčić rođen je u Brucku na Muri, 3. aprila 1865. Slikarstvo je studirao u Beču i Muenchenu. Kratko vreme bio je učitelj slikanja u Obrtničkoj školi u Zagrebu, a potom studira grafiku u Beču. Godine 1903. s Belom Čikošem Sesijom otvara privatnu Slikarsku školu u Zagrebu, koja prvo prerasta u Visoku školu za umetnost i obrt, a zatim u Akademiju. U toj ustanovi bio je profesor 23 godine. Uz to je osam godina bio direktor Strossmayerove galerije u Zagrebu. Crnčić prvi put izlaže 1891., kada je zapažena njegova slika Starac runi kukuruz s izrazitim smislom za realnost. U duhu minhenske škole naslikao ju je u sivim tonovima s naglašenom belom košuljom i gaćama, te žutim zrnjem i klipovima kukuruza. Na Crnčićevim je slikama čest motiv i more, koje slika s velikom ljubavlju. Poznavao je čitavu skalu pojava na moru. Prikazivao ga je živim koloritom u penušavim i belim talasima, tmurnim maglama, u crvenilu zalazećeg sunca i plavetnilu neba. Opčinjavalo ga je mirno more, kao i raspršeni talasi dalekih pučina preko kojih prelaze sunčevi traci. Kao izvrstan pejsažista beleži i osobitosti krajeva Istre, Hrvatskog primorja i Dalmacije. Pojedine slike Crnčićevih marina i primorskih krajolika u to su vreme bile nenadmašne.
Ipak, od njegovog slikarskog rada mnogo je važnija grafika. Crnčić je školovani grafičar koji je postigao profesionalnost evropske razine. Portrete je radio realistički, čvrstim i odmerenim potezom savršenog crtača. Taj se realizam nastavlja i u većim kompozicijama, kao njegovim najboljim ostvarenjima u grafici. Kolorisani bakropisi starog Zagreba puni su osećaja za žanr i realistički pristup motivima. U njima nema više toliko preciznosti i linije, slobodniji su u crtežu te dočaravaju slikarski dojam naglašen bojom. Menci Clement Crnčić izrazit je predstavnik hrvatskog realizma i ujedno vrsni grafičar našeg podneblja. Umro je u Zagrebu 9. novembra 1930.


NOVO